مقاله

 

بسمه تعالی

 

مشخصه های آب در فرهنگ ايراني و تاثير آن بر شكل گيري فضاي زيست محیطی

 

وجود آب به عنوان منشا حیات و تاثیرگذار در ایجاد نظم طبیعت و ظهور تمدن غیرقابل انكار است بنابراین جایگاه آب در فرهنگ‌های گوناگون بشری به تناسب شرایط اقلیمی، موقعیت طبیعی، چگونگی، تعداد و مقدار منابع آب در دسترس، میزان پیشرفت فناوری و نیز شیوه معیشت در سرزمین های مختلف متفاوت است.

جلوه ها و نشانه های تقدس آب تا به زمانه ما نیز در باورها ورسم های سنتی استمرار دارد. بدون داشتن جایگاه فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی آب و مطالعات ژرفانگر مردم شناختی درباره آب برنامه های كلان مربوط به آن به خصوص در مراحل بهره برداری با اشكالاتی مواجه خواهد شد كه شاید عوارض آن به سادگی قابل جبران نباشد.

ظاهرا بسياري از مشكلات محيط زيستي از كمبودها، آلودگي‌ها و تخريبهاي ناشي از استفاده بي رويه انسان از منابع طبيعي و بي توجهي به پيامدهاي مختلف صنعتي و اقتصادي است كه البته نظر كاملا نادرستي نيز به نظر نمي رسد، ولي ريشه اصلي معضلات را در حذف توجه به معنويت، در بي توجهي به معناي طبيعت و عناصر آن كه در فرهنگ ها تعريف شده اند مي بايد جست و جو نمود. تفكر كميت گراي دوران معاصر همچنان كه معماري، ساختمان و شهر را يك ماشين مي پندارد، طبيعت را نيز به مثابه ماشيني قلمداد مي نمايد كه حداكثر بهره كشي اقتصادي از آن مدنظر مي باشد. براي پژوهش در فرضيه تاثير ارتقا و احياي فرهنگ معنوي بر حفاظت از محيط زيست و عناصر طبيعي، «فرهنگ ايراني»، «آب»، و «ايران زمين» (به عنوان مصاديق «فرهنگ»، «عناصر طبيعي» و «مكان» مورد نظر اين وجيزه) انتخاب شده اند. نگرش مكانيكي به عالم هستي سبب ميشود تا آب نيز (همچون قطعه اي از ماشين هستي) صرفا براي ادامه حركت فيزيكي و مادي مدنظر قرار گيرد. اين در حالي است كه با توجه به ساحت هاي متعدد حيات انسان و اهميت دو ساحت معنوي و رواني او، حتي اشياي بيجان نيز واجد معنايي مي باشند كه آگاهي به آن حين تماس با طبيعت مي‌تواند ضمن غنا بخشيدن به زندگي معنوي انسان، در زمينه هاي كمي و مادي نيز او را ياري و هدايت كند.

یکم تا هفتم تیر ماه هفته صرفه جویی در مصرف آب نام گرفته است و بنابراین بر ماست که با یادگیری اصول مدیریت مصرف صحیح و به درست منابع آب از این عنصرنایاب حفاظت کنیم.

  علی مرادی-  روابط عمومی و مسئول امور فرهنگی و دینی شرکت آب و فاضلاب استان کرمانشاه